1948

  • lipiec
  • 30

1:59 przed południem Bez kategorii

rok 1948 / MCMXLVIII
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1946 « 1947 « 1948 » 1949 » 1950
 

Spis treści

//


Wydarzenia w Polsce

  • 25 lutego - powstała Powszechna Organizacja “Służba Polsce”.
  • 2 marca - wyrok w procesie kierownictwa Narodowych Sił Zbrojnych: ostatni dowódca, ppłk Stanisław Kasznica, oraz jego zastępca kpt. Lech Neyman skazani na śmierć i straceni (pozostali oskarżeni skazani na 7 do 15 lat więzienia).
  • 10 marca - na spotkaniu przedstawiciele PPR i PPS podjęto decyzję o zjednoczeniu obu partii (z PPS w ciągu 1 roku wyrzucono ok. 250 tys., tj. około 1/3 członków sprzeciwiających się połączeniu z komunistami).
  • 20 marca - utworzono Akademię Lekarską w Szczecinie, przekształconą później w Pomorską Akademię Medyczną.
  • 3 kwietnia - decyzja KC PPR i CKW PPS o budowie Domu Zjednoczonej Partii Klasy Robotniczej i zbiórce funduszy na ten cel.
  • 21 kwietnia - powstał klub piłkarski Pogoń Szczecin.
  • 1 maja - rozpoczął się pierwszy Wyścig Pokoju.
  • 5 maja - w potyczce z NKWD zginął Mieczysław Niedziński ps. Men, ostatni przywódca zorganizowanego polskiego podziemia w okolicach Grodna.
  • 22 maja - Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie wydał wyrok na działaczy Stronnictwa Narodowego: Tadeusz Maciński - śmierć, Marian Podymniak - dożywocie, Leon Dziubecki - dożywocie (zmarł w mokotowskim więzieniu w czerwcu 1948).
  • 25 maja - Witold Pilecki ps. Witold, został rozstrzelany w więzieniu (w latach 1940-1943 dobrowolnie uwięziony w Auschwitz przygotowywał ucieczki i informował polskie podziemie o sytuacji w obozie).
  • lipiec - ludność Polski wyniosła 24 mln osób.
  • 12 lipca - emigracyjny przywódca PSL Stanisław Mikołajczyk przyjęty na audiencji przez Piusa XII.
  • 21 lipca
    • otwarcie we Wrocławiu Wystawy Ziem Odzyskanych.
    • utworzenie Związku Młodzieży Polskiej (kongres we Wrocławiu).
  • 30 lipca - minister finansów i handlu Hilary Minc przedstawił plan kolektywizacji polskiej wsi (m.in. rolników objęto obowiązkowymi dostawami: 85% zbóż, 50% ziemniaków i 50% żywca).
  • 3 września - stanowisko sekretarza generalnego PPR objął Bolesław Bierut (Władysław Gomułka odsunięty ze stanowiska przywódcy PPR).
  • 4 września - władze komunistyczne zamknęły Tygodnik Warszawski, aresztowały jego dziennikarzy.
  • 5 września - odbyło się zgromadzenie Świadków Jehowy w Piotrkowie Trybunalskim.
  • wrzesień - w Kamieńsku tłum zaatakował studentów inwentaryzujących kościoły.
  • 6 listopada - w Warszawie rozpoczął działalność Instytut Badań Literackich (propagował marksistowskie spojrzenie na problematykę historyczno-literacką całej literatury polskiej).
  • 8 listopada - Stocznia Gdańska zbudowała statek s/s Sołdek.
  • 12 listopada - Pius XII mianował Prymasem Polski biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego.
  • 19 listopada - ogłoszono wyroki w procesie przywódców PPS-Wolność-Równość-Niepodległość oskarżonych o szpiegostwo (od 2 do 10 lat więzienia otrzymali m.in. Kazimierz Pużak i Tadeusz Szturm de Sztrem).
  • 14 grudnia - założono klub sportowy Górnik Zabrze.
  • 15 grudnia - utworzenie PZPR podczas kongresu zjednoczeniowego PPS i PPR.
  • 16 grudnia - ukazał się pierwszy numer Trybuny Ludu.
  • 29 grudnia - decyzja Rady Ministrów o zniesieniu od 1 stycznia 1949 kartek na artykuły pierwszej potrzeby.
  • rozpoczęto budowę Elektrowni Jaworzno II.
  • powstał klub piłkarski Unia - Piła Leżajsk


Wydarzenia na świecie

  • 17 marca - Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia i Luksemburg podpisały pakt brukselski - powstała Unia Zachodnia (sojusz wojskowy i gospodarczy).
  • 16 kwietnia - Harry Truman podpisał ustawę opartą na planie Marshalla.
  • 14 maja - proklamacja państwa Izrael; wybuch pierwszej wojny izraelsko-arabskiej.
  • 22 maja - rozpoczęła się Operacja Wiosna - akcja masowych deportacji na Litwie.
  • 21 czerwca - Frederic Williams i Tom Kilburn z Uniwersytetu w Manchester zbudowali i opatentowali komputer.
  • 24 czerwca - zawieszenie przez Związek Radziecki ruchu na szlaku kolejowym łączącym Berlin z amerykańską strefą okupacyjną w Niemczech rozpoczęło blokadę zachodnich sektorów miasta.
  • 28 czerwca - uruchomiono most powietrzny do Berlina Zachodniego.
  • 29 czerwca - w RPA zakazano zawierania małżeństw pomiędzy białymi i czarnymi.
  • 10 grudnia - Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych uroczyście uchwaliło Powszechną Deklarację Praw Człowieka.


Urodzili się

  • 9 stycznia - Susana Dosamantes, meksykańska aktorka
  • 9 stycznia - Jan Tomaszewski, polski piłkarz, trener i publicysta sportowy
  • 22 stycznia - Ewa Kania, polska aktorka i reżyser
  • 25 stycznia - Wojciech Mann, polski aktor
  • 27 stycznia - Michaił Barysznikow, tancerz
  • 5 lutego - Barbara Hershey, amerykańska aktorka
  • 5 lutego - Sven Goran Eriksson, angielski trener piłkarski szwedzkiego pochodzenia
  • 2 marca - Krzysztof Majchrzak, polski aktor
  • 4 kwietnia - William Gibson, amerykański pisarz science fiction
  • 7 kwietnia - Jerzy Grunwald, polski wokalista, instrumentalista, kompozytor i producent muzyczny
  • 9 kwietnia - Siergiej Lebiediew, rosyjski wojskowy i funkcjonariusz służb specjalnych
  • 11 kwietnia - Władysław Lisewski, prezydent Szczecina
  • 28 kwietnia - Terry Pratchett, angielski pisarz fantasy
  • 4 maja - Jerzy Tupou V, król Tonga
  • 12 maja - Adam Ziemianin, polski poeta
  • 21 maja - Małgorzata Łukasiewicz, polska tłumaczka literatury pięknej, krytyk literacki
  • 25 maja - Klaus Meine, niemiecki piosenkarz, wokalista i frontman grupy The Scorpions
  • 30 maja - Alicja Majewska, polska piosenkarka
  • 31 maja - John Bonham, perkusista rockowy, członek zespołu Led Zeppelin
  • 4 czerwca - Marek Rymuszko, literat, dziennikarz, prezes Krajowego Klubu Reportażu, red. nacz. miesięcznika “Nieznany Świat”
  • 16 czerwca - Ilona Kuśmierska, wybitna aktorka i reżyser
  • 21 czerwca - Andrzej Sapkowski, polski pisarz fantasy
  • 29 czerwca - Ian Paice, brytyjski perkusista, członek Deep Purple
  • 2 lipca - Józef Skrzek, polski muzyk rockowy
  • 14 lipca - Berhaneyesus Demerew Souraphiel CM, Arcybiskup Addis Abeby
  • 30 lipca - Jean Reno, francuski aktor
  • 14 sierpnia - Jerzy Bolesław Lewandowski, polski naukowiec, profesor zwyczajny nauk technicznych i ekonomicznych
  • 24 sierpnia - Jean-Michel Jarre, muzyk francuski
  • 20 sierpnia - Robert Plant, wokalista rockowy, członek zespołu Led Zeppelin
  • 26 sierpnia - Bożena Dykiel, polska aktorka
  • 12 września - Jadwiga Rubiś, fotoreporterka, dziennikarka (zm. 2000)
  • 29 września - Theo Jörgensmann, klarnecista niemiecki
  • 15 października - Chris De Burgh, piosenkarz z Argentyny
  • 17 października - Robert Jordan, amerykański pisarz fantasy (zm. 2007)
  • 24 października - Marek Siudym, polski aktor
  • 28 października - Krzysztof Materna, polski aktor
  • 14 listopada – Karol, książę Walii, brytyjski następca tronu
  • 21 listopada - Lonstar, polski muzyk country
  • 28 listopada - Agnieszka Holland, polska reżyser filmowa
  • 2 grudnia - Jan Prochyra, wybitny aktor
  • 3 grudnia - Ozzy Osbourne, angielski piosenkarz heavymetalowy


Zmarli

  • 24 stycznia - Józef Giaccardo, ksiądz włoski, pierwszy kapłan i pierwszy wikariusz generalny Towarzystwa Świętego Pawła. Błogosławiony Kościoła katolickiego (ur. 1896)
  • 26 stycznia - John Lomax, pionier muzykologii i folklorystyki w USA (ur. 1867)
  • 30 stycznia - Mahatma Gandhi, indyjski prawnik, pisarz, filozof i polityk (ur. 1869)
  • 30 stycznia - Orville Wright, amerykański pilot (ur. 1871)
  • 11 lutego - Siergiej Eisenstein, radziecki reżyser filmowy (ur. 1898)
  • 10 marca - Jan Masaryk, polityk czechosłowacki (ur. 1886)
  • 31 marca - Egon Erwin Kisch, pisarz, dziennikarz i reporter pochodzenia czeskiego piszący po niemiecku (ur. 1885)
  • 18 kwietnia - Wincenty Pstrowski, górnik w kopalni “Jadwiga”, ogłoszony przez propagandę PRL jako pierwszy “przodownik pracy” (ur. 1904)
  • 12 maja - Stanisław Kasznica, ostatni komendant Narodowych Sił Zbrojnych (stracony w więzieniu na Mokotowie) (ur. 1908)
  • 15 lub 25 maja - Witold Pilecki, polski wojskowy, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)
  • 6 czerwca - Louis Lumiere, wynalazca francuski (ur. 1862)
  • 21 lipca - Arshile Gorky, malarz amerykański (ur. 1904)
  • 17 sierpnia - Kazimierz Czachowski, polski krytyk i historyk literatury (ur. 1890)
  • 3 września - Edvard Beneš, polityk czeski (ur. 1884)
  • 10 września - Ferdynand I Koburg, car Bułgarii (ur. 1861)
  • 17 września - Ruth Benedict, amerykańska uczona, antropolog (ur. 1887)
  • 1 października - Adolf Szyszko-Bohusz, polski architekt i konserwator (ur. 1883)
  • 22 października - August Hlond, prymas Polski (ur. 1881)
  • 24 października - Ferenc Lehár, węgierski kompozytor operetkowy (ur. 1870)


Zdarzenia astronomiczne

  • 1 listopada - całkowite zaćmienie Słońca


Nagrody Nobla

  • z fizyki - Patrick Blackett
  • z chemii - Arne Tiselius
  • z medycyny - Paul Müller
  • z literatury - Thomas Stearns Eliot
  • nagroda pokojowa - nagrody nie przyznano


Zobacz też

  • Kalendarium polityczne 1948
  • Oskary w roku 1948
  • 1948 w filmie
  • 1948 w muzyce
  • 1948 w literaturze
  • 1948 w informatyce


Święta ruchome

  • Tłusty czwartek: 5 lutego
  • Ostatki: 10 lutego
  • Popielec: 11 lutego
  • Niedziela Palmowa: 21 marca
  • Wielki Czwartek: 25 marca
  • Wielki Piątek: 26 marca
  • Wielka Sobota: 27 marca
  • Wielkanoc: 28 marca
  • Poniedziałek Wielkanocny: 29 marca
  • Wniebowstąpienie: 6 maja
  • Zesłanie Ducha Świętego: 16 maja
  • Boże Ciało: 27 maja

Prezydent
Polski

1947
Bolesław Bierut
1952

Prezydent Polski na Uchodźstwie

1947
August Zaleski
1972

Premier
Polski

1947
Józef Cyrankiewicz
1952

I sekretarz
KC PZPR

1948
Bolesław Bierut
1956

Afganistan

1933
Muhammad Zahir Chan
1973


Leave a comment!


e-mail (required, but will not be published)


Message